Geri kalmış insana ne denir ?

Geri Kalmış İnsana Ne Denir? Bir Siyaset Bilimci Gözüyle

Günümüz toplumlarında, “geri kalmış” kavramı, yalnızca ekonomik ya da kültürel geriliği tanımlamakla kalmaz; aynı zamanda bireylerin ve grupların iktidar ilişkilerindeki yerini, toplumsal düzeni ve devletin vatandaşlarına karşı yüklediği sorumlulukları da sorgulatır. Bu bakış açısıyla, bir siyaset bilimcisi olarak, “geri kalmış” olmanın sadece bir durum değil, bir sosyal etiket ve bu etiketin ardında yatan güç ilişkilerinin ve ideolojik yapının da derinlemesine analiz edilmesi gerektiğine inanıyorum.

Peki, geri kalmış insana ne denir? Yalnızca fakir, eğitimsiz veya marjinal mi? Yoksa bu, bir tür toplumsal dışlanma ve hegemonik ideolojilerin bir yansıması mıdır? Bu soruları tartışırken, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık gibi kavramlarla iç içe geçmiş bir yapıyı inceleyeceğiz. Aynı zamanda, erkeklerin stratejik güç odaklı, kadınların ise daha çok demokratik katılım ve toplumsal etkileşim odaklı bakış açıları arasında nasıl bir fark olduğunu da ele alacağız.

İktidar ve Geri Kalmışlık

İktidar, toplumsal düzenin en belirleyici unsurlarından biridir. Bir insanı veya bir grubu “geri kalmış” olarak etiketlemek, aynı zamanda o bireyin iktidar ilişkilerindeki zayıf pozisyonunu ve dışlanmışlığını da gösterir. Toplumlar, tarih boyunca egemen güçlerin belirlediği normlarla şekillenmiştir. Bu normlar, çoğunlukla güçlülerin çıkarlarına hizmet ederken, zayıf olanların dışlanmasına neden olur.

Bir toplumda geri kalmış olarak tanımlanan birey, çoğunlukla ekonomik, kültürel veya eğitimsel anlamda dışlanmış ve iktidarın merkezine yakın olmayan bir konumda olur. Bu, bireyin kendini tanımlama biçimini, toplumsal hayatın içinde nasıl yer alacağına dair seçeneklerini sınırlayan bir durumdur. Üstelik iktidarın bu dışlayıcı yapısı, insanların kendi potansiyellerini gerçekleştirmelerini engeller. Kısacası, geri kalmışlık, yalnızca bir yoksulluk durumu değil, aynı zamanda güçlülerin iktidarını sürdürebilmek için yarattığı toplumsal bir yapıdır.

Kurumlar ve Geri Kalmışlık

Devletin ve toplumun kurumsal yapıları, bir bireyin “geri kalmış” olarak nitelendirilebilmesini pekiştirebilir. Eğitim, sağlık, adalet ve iş gücü piyasası gibi temel kurumlar, bireylerin toplumsal hayatta nasıl yer alacağını belirler. Bu kurumların işleyişi, güç ilişkileri tarafından şekillendirilir ve çoğu zaman, güçlü grupların çıkarlarına hizmet etmek için “geri kalmış” kabul edilen bireylere daha az fırsat sunar.

Örneğin, bir toplumda eğitime erişim, bireylerin sosyal mobilite şansını belirleyen temel faktörlerden biridir. Eğer eğitim sistemi, sadece belirli bir kesime hitap ediyorsa ve diğer kesimler dışlanıyorsa, bu durum “geri kalmışlık” algısını derinleştirir. Toplumda eşit fırsatların olmaması, bireylerin potansiyellerini gerçekleştirmelerini engeller ve bu da bir tür sosyal adaletsizlik yaratır.

İdeoloji ve Geri Kalmışlık

İdeoloji, toplumsal yapıları ve güç ilişkilerini anlamada kritik bir rol oynar. Toplumda “geri kalmış” olarak tanımlanan bireyler genellikle hegemonik ideolojiler tarafından dışlanır. Bu ideolojiler, belirli bir grup veya sınıfın çıkarlarını savunurken, diğerlerini marjinalleştirir. Kapitalizm, milliyetçilik, patriyarka gibi ideolojiler, zaman zaman “geri kalmış” olarak tanımlanan bireyleri, daha düşük bir statüye yerleştirir ve bu bireylerin toplumsal hayatta haklarını savunmalarını engeller.

Toplumsal ideolojiler, bireylerin kimliklerini ve toplumsal rollerini de şekillendirir. Eğer bir toplum, güçlü bireyleri yücelten bir ideolojiye sahipse, bu ideoloji altında geri kalmış bireyler genellikle görünmez kılınır. Onların yalnızca fiziksel olarak geri kaldıkları düşünülür, oysa gerçekte bu, onların erişemedikleri fırsatların, dışlanmalarının ve toplumdaki iktidar yapılarının bir yansımasıdır.

Kadınlar, Erkekler ve Geri Kalmışlık

Geri kalmışlık kavramı, toplumsal cinsiyet açısından da farklı şekillerde algılanır. Erkekler, güç ve strateji odaklı bir bakış açısına sahipken, kadınlar daha çok demokratik katılım ve toplumsal etkileşim odaklı bir perspektife sahiptir. Erkeklerin çoğunlukla iktidar ilişkilerinde daha belirleyici bir rol oynadığı toplumlarda, kadınların “geri kalmış” olarak nitelendirilmeleri daha yaygın olabilir. Çünkü toplumsal ve ekonomik düzende erkeklerin güç odağındaki konumları, kadınların toplumdaki pozisyonlarını genellikle marjinalleştirir.

Ancak kadınların “geri kalmışlık” durumu, sadece bir güçsüzlük hali değil, aynı zamanda toplumsal etkileşim, dayanışma ve katılım eksikliğinden kaynaklanan bir dışlanmışlıktır. Kadınlar, geleneksel patriyarkal toplumlarda yalnızca dışlanmış bir sınıf olarak görülmez; aynı zamanda bu dışlanmışlıkları aşmak için toplumsal değişim talepleriyle birlikte güçlenmiş bireyler de olabilirler.

Vatandaşlık ve Geri Kalmışlık

Son olarak, “geri kalmış” bireylerin vatandaşlık hakları da önemli bir konudur. Geri kalmışlık, bazen sadece ekonomik yoksullukla değil, aynı zamanda toplumsal haklardan mahrum bırakılmayla da ilgilidir. Bir toplumda, yurttaşlık haklarına sahip olmayan bir grup, daha geniş bir toplumsal yapının dışında bırakılır. Bu, hem toplumsal ilişkilerdeki hem de devletle olan ilişkilerdeki eksikliklerin bir sonucudur.

Eğitim, sağlık ve hukuk gibi temel alanlarda eşit fırsatlar sağlanmadığında, bu bireyler doğal olarak “geri kalmış” olarak tanımlanır. Oysa bu, tamamen yapısal bir sorundur ve toplumsal adaletin sağlanması için devletin güçlü bir rol oynaması gerektiği bir durumdur.

Sonuç: Geri Kalmışlık ve Güç İlişkileri

“Gerçekten geri kalmış mıyız?” sorusunu sormak, yalnızca bireysel bir sorgulama değil, toplumsal güç ilişkilerinin de yeniden değerlendirilmesini gerektirir. Gerçekten “geri kalmış” olanlar kimdir? Yalnızca ekonomik olarak mı gerideler, yoksa toplumdaki güç ve iktidar ilişkileri tarafından mı dışlanıyorlar? Bu sorulara cevap ararken, bir toplumun neyi “geri” ve “ileriyi” tanımladığı, toplumun ideolojik yapısıyla doğrudan ilişkilidir.

Etiketler: geri kalmışlık, iktidar ilişkileri, toplumsal dışlanma, vatandaşlık hakları, sosyal adalet, toplumsal cinsiyet ve geri kalmışlık